EMDR Hafızayı Silmez. Peki Ne Yapar?
EMDR hakkında en sık karşılaştığım sorulardan biri şu: "Terapi sonunda yaşadığım olayı unutacak mıyım?"
Kısa cevap: Hayır.
Aslında EMDR'nin amacı da hiçbir zaman hafızayı silmek değildir. Çünkü yaşadığımız deneyimler, hayat hikâyemizin ve benliğimizin bir parçasıdır. Bu terapi yönteminin amacı da geçmişi yok etmek değil, geçmişin bugün üzerimizde bıraktığı yükü azaltmaktır.
Peki o zaman EMDR tam olarak ne yapar?
EMDR, açılımıyla Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme Terapisi (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), özellikle travmalar başta olmak üzere; kaygı bozuklukları, olumsuz yaşam deneyimleri ve birçok psikolojik güçlüğün tedavisinde kullanılan, bilimsel etkinliği güçlü bir psikoterapi yaklaşımıdır.
EMDR'nin temelinde oldukça önemli bir fikir vardır: Beynimiz normal şartlarda yaşadığımız deneyimleri işler ve zamanla onları geçmişte kalan bir anıya dönüştürür. Ancak bazı olaylar, özellikle yoğun stres veya travma içeren yaşantılar, bu doğal bilgi işleme sürecini sekteye uğratabilir.
Bunun sonucunda yaşanan olay geçmişte kalmış olsa bile, beynimiz onu sanki hâlâ devam ediyormuş gibi işlemeye devam edebilir. Belki yıllar önce yaşadığınız bir trafik kazasından sonra direksiyon başına geçtiğinizde kalbinizin hızlanması... Belki çocuklukta sık eleştirilen birinin, yetişkinlikte en küçük geri bildirimde bile kendini yetersiz hissetmesi... Ya da geçmişte yaşanan bir ilişkinin ardından, yeni bir ilişkide aynı terk edilme korkusunun yeniden ortaya çıkması... Sorun çoğu zaman olayın kendisi değil; o olayın beynimizde hâlâ işlenmemiş şekilde duruyor olmasıdır.
İşte EMDR tam da bu noktada devreye girer. Terapi sırasında kullanılan çift yönlü uyarım teknikleri (göz ile takip hareketleri, dokunsal ya da işitsel uyarımlar), beynin bu deneyimi yeniden işlemesine yardımcı olmayı hedefler. Amaç anıyı ortadan kaldırmak değildir; o anının artık bugünkü yaşamınızı aynı yoğunlukta etkilememesini sağlamaktır.
Bu nedenle EMDR sonrasında birçok kişi şu cümleyi kurar: "Olayı hâlâ hatırlıyorum ama artık eskisi kadar canımı acıtmıyor. "Aslında terapide hedeflenen değişim tam da budur. Aslında psikolojik iyilik halinin artıyor olması yaşadıklarımızı hafızamızdan silmekle doğru orantılı değildir. İyileşmek; geçmişte yaşanan olumsuz bir deneyimin bugün verdiğimiz kararları, kurduğumuz ilişkileri veya hissettiğimiz duyguları yönetmesine izin vermemeye başlamamızdır.
Belki de bu yüzden EMDR'nin en önemli vaadi, hafızayı silmek değil; geçmişi ait olduğu yere, yani geçmişe taşıyabilmektir.
